قصر بنیمقاتل
سرخ
قصر بنیمُقاتِل یا مُقاتِل، از منزلگاههای نزدیک کوفه که امام حسین(ع) در واقعه کربلا، پس از عذیب هجانات در آنجا منزل کرد و سپس شبانه راهی نینوا شد. امام حسین(ع) در این منزلگاه از عبیدالله بن حر جعفی و عمرو بن قیس مشرقی خواست که به او بپیوندد، اما آنها دعوت امام را نپذیرفتند. اهمیت این مکان نزد شیعیان به حضور و عبور امام حسین(ع) از آن است.
وجه تسمیه
در این منزل قصری متعلق به مُقاتل بن حَسّان بن ثَعْلَبه بوده است.[۱] این منزلگاه میان عین التمر و شام و در نزدیکی قطقطانه قرار داشته است.[۲] امام حسین(ع) پس از عذیب هجانات به آنجا رفت.[۳] وی شبانه از قصر بنی مقاتل به سمت نینوا حرکت کرد.[۴]
وقایع
امام حسین(ع) در قصر بنی مقاتل، شخصی را که گفته شده حجاج بن مسروق جعفی بوده است[۵] به خیمه عبیدالله بن حر جعفی فرستاد و از او خواست به دیدار ایشان بیاید. اما عبیدالله عذر آورد و پس از خواندن آیه استرجاع گفت: من قادر به یاری دادن او نیستم و دوست ندارم که او مرا ببیند یا من او را ببینم. امام حسین(ع) خود به خیمه او رفت و او را برای یاری فراخواند، عبیدالله عذر آورد ولی شمشیر واسبش را در اختیار امام گذاشت امام آن را نپذیرفت.[۶]
گفتگوی امام حسین(ع) و عبید الله بن حر جعفی در قصر بنی مقاتل
امام حسین(ع) از عبید الله بن حر جعفی خواست که به او بپیوندد.
عبیدالله بن حر جعفی: به خدا سوگند، میدانم هر کس تو را همراهی کند در رستاخیز سعادتمند خواهد بود ولی امید ندارم که بتوانم برای تو کاری کنم. در کوفه هم یاوری برای تو نمیشناسم. تو را به خدا سوگند میدهم مرا به این کار وادار مکن که هنوز تن به مرگ درندادهام، اما این اسب من که نامش مُلحِقه است از تو باشد...[۷]
اکنون که خودت از یاری دادن ما خودداری میکنی به اسب تو هم نیازی نداریم.[۸] پس اگر ما را یاری نمیکنی، بپرهیز از اینکه جزو کسانی باشی که با ما میجنگد. سوگند به خدا اگر کسی فریاد ما را بشنود و ما را یاری نکند، هلاک میشود.[۹]
هیچ گاه علیه شما قیام نخواهم کرد.[۱۰]
در برخی منابع از دیدار عمرو بن قیس مشرقی به همراه پسر عمویش با امام حسین(ع) در این منزل یاد شده است. آنان نیز در برابر درخواست یاری امام عذر آوردند. امام آنان را نیز امر کرد تا از آنجا دور شوند تا صدای کمکخواهی امام را نشنوند.[۱۱]
به گفتۀ عقبة بن سمعان، امام حسین(ع) شبانه از قصر بنی مقاتل به سمت نینوا حرکت کرد، در نزدیکی همین منزل بود که بر زین اسب خوابش برد. پس از آنکه بیدار شد آیه استرجاع راچندین بار بر زبان جاری کرد و بر اساس خوابی[یادداشت ۱] که دیده بود از کشته شدن خود و همراهانش خبر داد. جمله معروف علی اکبر که «هنگامی که بر حق هستیم از مرگ هراسی نداریم؛ فَإِنَّنَا إِذاً لَا نُبَالِی أَنْ نَمُوتَ مُحِقِّین» در همین جا گفته شده است.[۱۲] برخی منابع این خواب امام حسین و گفتگوی وی با علی اکبر را مربوط به منزل ثعلبیه دانستهاند.[۱۳]
پانویس
- ↑ ابن الفقیه، البلدان، عالم الکتب، ۱۴۱۶ق، ص۲۱۷.
- ↑ حموی، معجم البلدان، دارصادر، ۱۹۹۵م، ج۴، ص۳۶۴.
- ↑ جعفریان، اطلس شیعه، ۱۳۸۷ش، ص۶۶، نقشه شماره۳۵.
- ↑ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۸۲.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، دارالفکر، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م، ج۷، ص۳۰.
- ↑ دینوری، اخبارالطوال، ۱۳۶۸ش، ص۲۵۱-۲۵۰؛ بلاذری، انسابالاشراف، دارالفکر، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م، ج۳، ص۱۷۴؛ طبری، تاریخ، دارالتراث، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷، ج۵، ص۴۰۷.
- ↑ دینوری، اخبارالطوال، ۱۳۶۸ش، ۲۵۱-۲۵۰.
- ↑ دینوری، اخبارالطوال، ۱۳۸۶ش،۲۵۱.
- ↑ طبری، تاریخ، دارالتراث، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷، ج۵، ص۴۰۷؛ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۷۲.
- ↑ بلاذری، انسابالاشراف، دارالفکر، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م، ج۳، ص۱۷۴.
- ↑ کشی، رجال، ۱۳۴۸ش، ص۱۱۳-۱۱۴.
- ↑ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۸۲.
- ↑ ابن اعثم، الفتوح،دارالأضواء، ۱۴۱۱ق/۱۹۹۱م، ج۵، ص۷۰-۷۱.
منابع
- ابن اعثم کوفی، احمد بن اعثم، کتاب الفتوح، تحقیق: علی شیری، بیروت، دارالأضواء، ۱۴۱۱ق/۱۹۹۱م.
- ابن الفقیه، احمد بن محمد بن اسحاق همذانی، البلدان، بیروت، عالم الکتب، ۱۴۱۶ق.
- بلاذری، احمد بن یحیی، انسابالأشراف(ج۳)، تحقیق محمدباقر محمودی، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۹۷۷ق/۱۳۹۷م.
- بلاذری، احمد بن یحیی، کتاب جمل من انسابالأشراف، تحقیق: سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م.
- جعفریان، رسول، اطلس شیعه، تهران، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، ۱۳۸۷ش.
- حموی بغدادی، یاقوت، معجم البلدان، بیروت، دارصادر، ۱۹۹۵م.
- دینوری، احمد بن داود، اخبارالطوال، تحقیق عبد المنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات الرضی، ۱۳۶۸ش.
- طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، تحقیق محمد أبوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷
- کشی، محمد بن عمر، رجال الکشی، مشهد، انتشارات دانشگاه مشهد، ۱۳۴۸ش.
- مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.
پیوند به بیرون
- منزلگاههای حضرت امام حسین(علیه السّلام) از مکه تا کربلا (1)https://imamhussain.org/persian/26640
خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «یادداشت» وجود دارد، اما برچسب متناظر با <references group="یادداشت"/> یافت نشد.